هوش مصنوعی در کارشناسی رسمی دادگستری-۱

تحولات شگرف در حوزه فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی (AI)، علم داده (Data Science) و یادگیری ماشین (Machine Learning) چشم‌اندازهای تازه‌ای را در فرآیندهایقضاوت، تصمیم‌سازی و ارزیابی‌های فنی و حقوقی گشوده‌اند. اکنون کارشناسان رسمیدادگستری نه تنها باید به دانش و تجربه فنی خود متکی باشند، بلکه ناگزیرند با ابزارهاینوین دیجیتال و هوش‌محور نیز آشنا شده و توان بهره‌گیری تحلیلی و عملی از آن‌ها را درگزارش‌های خود کسب کنند.

در دورانی که جعل تصویر و صوت با فناوری‌های Deepfake به سطحی رسیده که تفکیک آناز واقعیت دشوار شده، در زمانی که قراردادها با الگوریتم‌های هوشمند اجرا می‌شوند واختلافات بر سر عملکرد سامانه‌های مبتنی بر AI در دادگاه‌ها مطرح می‌گردد، دیگرنمی‌توان بدون دانش فناوری روز به ارائه نظریه‌های کارشناسی پرداخت. افزون بر این، درحوزه‌های سنتی‌تر نظیر ارزیابی تأسیسات، کشاورزی، حمل‌ونقل یا ارزیابی نرم‌افزارها نیزردپای الگوریتم‌ها، سامانه‌های هوشمند و داده‌محوری به‌شدت پررنگ شده است.

کتاب حاضر، تلاشی است نظام‌مند و میان‌رشته‌ای برای پاسخ به این نیاز نوظهور. در ایناثر، سعی شده با زبانی تخصصی اما روشن، مفاهیم بنیادین هوش مصنوعی، ساختارمدل‌ها، چالش‌های فنی و حقوقی، و مهم‌تر از آن کاربردهای مشخص در رشته‌هایکارشناسی رسمی از رایانه و فناوری اطلاعات گرفته تا وسایل نقلیه، تأسیسات صنعتی،کشاورزی، و زیست‌فناوری، بررسی و تحلیل شوند

از ویژگی‌های بارز این کتاب، بهره‌گیری از موردکاوی‌های کاربردی، پاسخ به پرسش‌هایمتداول کارشناسان، و ارائه الگوهایی برای گزارش‌های کارشناسی نوین است. هر فصل ازکتاب علاوه بر جنبه‌های تئوریک و فنی، به ابعاد حقوقی، مستندسازی و استنادپذیری نیزپرداخته است تا بتواند به‌طور واقعی به نیازهای روز کارشناسان رسمی در برخورد باپرونده‌های فناورانه پاسخ دهد.

هدف نهایی این کتاب، نه صرفاً آموزش مفاهیم فناوری، بلکه ایجاد آمادگی ذهنی، تحلیلی وعملی برای مواجهه با پرونده‌های جدید و پیچیده‌ای است که در آن‌ها داده‌ها، الگوریتم‌ها وسامانه‌های هوشمند نقش اصلی را ایفا می‌کنند.

امید است که این مجموعه بتواند سهمی هرچند کوچک در ارتقاء سطح کیفی نظریه‌هایکارشناسی، تسریع فرآیند تصمیم‌گیری قضایی و افزایش اعتماد عمومی به عدالتفناوری‌محور ایفا کند.